پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري ميمند
برگرفته از http://keacheh.blogfa.com
پایگاه میراث فرهنگی روستای میمند به عنوان پروژهای ملی، از سال ۱۳۸۰ زیر نظر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، فعالیت متمرکز خود را با اهداف زیر در آنجا آغاز نموده است.
-
حضور مداوم کارشناسان در روستا؛ لمس شیوه زندگی بومی و ارتباط با مردم و مسوولین
-
نگاه همه جانبه و چند رشتهای به ابعاد گوناگون اجرایی، مدیریتی، پژوهشی، حفاظتی و … در روستا در مقیاس ملی و بینالمللی و دستیابی به طرحهای جامع با نگاه به توسعه پایدار
-
کاهش گرهها و پیچیدگیهای اداری و افزایش پویایی
-
پرورش نیروهای کارآزموده متخصص در محیطی پویا، ملموس، وچند رشتهای
-
ایجاد مرکز اسناد و مدارک علمی و فنی پویا و به روز
چکیده فعالیتها
- پژوهش
فرهنگ جامع میمند، نقشهبرداریها، شناسایی آثار طبیعی و مصنوع منطقه، گزارش جامع معماری (به زبان فارسی و انگلیسی)، آسیابها، باستانشناسی، مردمشناسی و زبان و گویش ( پژوهشکده زبان و گویش)، جامعهشناسی و جمعیت، صنایعدستی و ابزار، ادبیات عامه، قومگیاهشناسی، قومجانورشناسی، پزشکی سنتی، خوارک، گیاهاندارویی، نمونههای دیگر معماری دستکند در ایران و جهان - حفاظت
تهیه پرونده های ثبتی روستا و حریم آن و تعیین ضوابط و نظارت و نگهبانی، تهیه و تدوین منشور مرمت و طرحهای جامع در زمینههای ساماندهی، حفاظت، گردشگری و … در مسیر توسعه پایدار - مرمت
خانهها و فضاهای احیا شده، سقفها، راهآبها و آبریزگاههای بومی، آسیاب، درها و درگاهها، سنگچینها - احیاء فضاهای بومی
خانهها و مهمانپذیرهای شخصی، پایگاه (اقامتگاه، دفتر، آشپزخانه)، مهمانسرا، فروشگاه صنایع دستی، موزه مردمشناسی، نمایشگاه و مرکز اسناد، رستوران، کارگاه- نمایشگاه هنرهای سنتی - احیاء و همخوانسازی ساخته های جدید
پل و حمام و آبریزگاه کنار آن، آبریزگاه مسجد، آبریزگاه کنار مدرسه - محوطه سازی
توسعه فضای سبز بومی، کپرهای سایه گستر و جایگاههای کمپینگ و اقامت نیمروزه در فضای باز و نیمه باز، سکوهای نشیمن و سطلهای زباله و نورپردازی، پارکینگ و … - احیاء هنرهای سنتی
نمدمالی، نجاری، آهنگری، سفتوبافی، پرده دشتی، ریسندگی و بافندگی… - آثار نوین به شیوه بومی
آبریزگاه و حمام پایگاه، گمبه نگهبانی، کپرها، سکوهای نشیمن، پارگینگ، توسعه فضای سبز و محوطهسازیها - احیای آداب و رفتارها
لباس، بازیهای محلی، خوراک، زبان و گویش، بهرهگیری از اسب - معرفی و آموزش
آموزش نیروهای بومی و غیر بومی در سطوح کارشناسی و کاردانی، استادکاری و کارگری، پذیرش کارآموزان داخلی و خارجی، شرکت در - یا برگزاری نمایشگاهها، سمینارها و کارگاهها، تهیه فیلم و نماآهنگ، ایجاد مرکز اسناد و مدارک علمی و فنی پویا و به روز، تهیه گزارشات فنی و اجرایی و پژوهشی - تجهیز
برقرارسازی مقر پایگاه و تجهیز آن به امکانات اقامتی، پژوهشی و اجرایی و نیروی انسانی آزموده
پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری روستای میمند، فعالیتهای فوق را در نیم دهه گذشته، با تاکید بر موارد زیر به انجام رسانده است:
- ارتقای خودباوری بومی، که با حضور فعال نیروهای پایگاه در محل و آمیختگی آن با مظاهر گوناگون بومی (انتخاب مکان، خوراک، بکارگیری واژگان و اصطلاحات، روشهای مرمت، ساخت و تولید، تفریح و اوقات فراغت و …) و مشورت همتراز بین کارشناسان و بومیان که به رشد هردو میانجامد.
- ایجاد تعاملی کارآمد بین کارشناسان، بومیان، طبیعت و مسئولین
- توجه به ابعاد گوناگون توسعه بومی ( پژوهش و مستندسازی ، آموزش نیروی انسانی، احیا، نوآوری، …)
- تجربه شیوه بداهه بومی و مدیریت مقتضایی، که با توجه به شرایط و امکانات کشور و روستا، توان و تخصص بومیان و یا کارشناسان غیر بومی مقیم، اولویت نیازها و درخواست اهالی، و طبیعت ارگانیک بستر و مصالح معنا مییابد.
- تجربه، اجرا و مستند سازی صدها نمونه از جزییات قابل تامل که بخش زیادی از آنها نوآورانه و ویژه مکان و زمان خود است.
- انجام پذیری و تداوم فعالیتها در حوزه ها و رشته های گوناگون و همنشینی کارآمد آنها در کنار یکدیگر
- تاثیر عملکرد پایگاه در حفظ و افزایش حدود۵۰% جمعیت با بازگشت تعدادی از روستاییان مهاجر، بهویژه جوانان به میمند؛ همچنین ترغیب به جابهجایی از خانههای دستساز بنایی به خانههای دستکند.
- بهرهگیری گسترده و ابتکاری از شیوههای بومی درمرمت، ساخت، بهسازی، معماری داخلی، صنایع دستی و …
- به روز کردن کاربری در فضایی اصیل و تاریخی و بدوی کم نظیر با حداکثر بهرهگیری از مصالح و روشهای بومی
- بهرهگیری از تکنولوژهی در مواردی مانند؛ حفظ محیط زیست، استحکام بخشی و تجهیز، با در نظرگیری همخوانی بصری
- آموزش و پرورش کارشناسان، کارآموزان غیر بومی ایرانی و خارجی از طریق حضور و کار در محل، گذراندن دورههای کارآموزی، تدوین کامل مطالعات و فعالیتها و روشها، برگزاری و یا شرکت در همایشها، نمایشگاهها و سمینارها در رشتههای گوناگون
- پایدارسازی توسعه بومی با سیاستها و راهکارهایی نظیر:
- مطالعه و احیای صنایعدستی بومی، به روز سازی آنها و غنیسازی ارائه کالا، بازاریابی در سطوح گوناگون منطقهای، کشوری و جهانی
- آموزش نیروهای بومی، به ویژه جوانان، در سطوح گوناگون؛ کارگری، استادکاری معماری و رشته های گوناگون صنایع دستی و کارشناسی و مدیریتی
- تدوین اسناد روشهای حفاظت و مرمت و احیا و مدیریت، به عنوان مرجع
- ساماندهی فضاهای مورد استفاده گردشگران و کاهش آشفتگی و آسیب کنترل نشده ناشی از حضور و رفتار در مکانهای نامناسب
- بهرهگیری از فضاها و رفتار اصیل بومی و یا همخوان با بستر فرهنگی- طبیعی منطقه در اقامت و ساخت زمانی برنامه های گردشگران به عنوان راهکاری که:
- به خودباوری و حفظ شأن و اصالت رفتار درکنش و واکنش اهالی در برابر گردشگران کمک مینماید.و نهایتا ضمن ایجاد رونق اقتصادی به تقویت و احیای ارزش های اصیل زندگی و کالبد بومی میانجامد
- احتمال بروز رفتار مخرب گردشگر را، به برنامههای هدفمند و متکی بر ارزشهای بومی تغییر میدهد.
- به ترویج و یادآوری ارزشهای زندگی بومی در راستای سلامت تن، روان و محیط زیست کمک مینماید.
- تغییر جایگاهی نسبتاً ناشناخته و رو به اضمحلال به محیطی پویا و پررونقتر و احراز موقعیتهایی نظیر برنده شدن جایزه چشم اندازهای فرهنگی ملینامرکوری سال ۲۰۰۵ ، به عنوان نشانهای خوش یمن
برگرفته از سنگ نگاره هاي ايران
با کمک اروپا و استرالیا، سنگ نگاره های میمند تاریخ گذاری می شوند
«فریبا کریمی»، مسئول بررسی های ویژه بر سنگ نگاره های میمند در این باره گفت: «با توجه به اهمیت سنگ نگاره ها در نشان دادن بخش هایی از شرایط تاریخی منطقه و به دلیل نبود امکانات و تکنولوژی بررسی سنگ نگاره ها در کشور قصد داریم با کمک کارشناسان اروپایی و استرالیایی بر روی سنگ نگاره های میمند و تاریخ گذاری آنها اقداماتی را انجام دهیم.» این گروه کارشناسان اروپایی و استرالیایی به دعوت مسئولان پروژه بزرگ میمند امسال به ایران سفر می کنند تا کار بررسی روی سنگ نگاره های این روستا را با کمک کارشناسان ایران آغاز کنند.
تاکنون 65 صحنه سنگ نگاره در منطقه شناسایی شده است، به گفته کریمی در میان این نقوش، صحنه هایی از شکار، جنگ، نقوش حیوانات نظیر سگ، اسب به خصوص بز دیده می شود. دو نمونه از این نقوش جزو سنگ نگاره های بی نظیر در کشور محسوب می شوند. یکی از این نقوش دارای رنگ و دیگری تصویری از صحنه شکار با تیر و کمان را نشان می دهد.
کریمی همچنین در مورد اهمیت مطالعه سنگ نگاره های میمند گفت: «بررسی سنگ نگاره ها در کنار بررسیهای باستان شناسی دیگر در روستا می تواند بخشی از شرایط زندگی و هنری و معیشتی ساکنان این منطقه را روشن تر سازد و به موضوع تاریخ گذاری دقیق روستای میمند کمک کند.»
بررسی سنگ نگاره ها در جهان جزو رشته های مهم باستان شناسی محسوب می شود که در کشورهایی نظیر استرالیا و کشورهای اروپایی طی چندین سال گذشته مطالعات ویژه ای را در این زمینه در محوطه های مختلف انجام داده اند. در بخش های مختلف کشور ایران به خصوص در مناطق کوهستانی سنگ نگاره های بسیار زیادی شناسایی شده که تاکنون به علت نبود امکانات و تخصص های ویژه تحقیقات گسترده ای در این زمینه انجام نگرفته است.1
لورواگوران باستان شناس ایتالیایی با توجه به سنگ نگاره های یافته شده قدمتی در حدود 6 تا 12 هزار سال برای تمدن میمند پیش بینی کرده است.2
براساس یک نظریه، با توجه به مستندسازی سنگ نگارههایی در 8 کیلومتری جنوب میمند که در بیشتر آنها نقش شکار دیده میشود و توسط یک هیئت فرانسوی حدود 35 سال پیش انجام شد، قدمت این روستا 12 هزار سال تخمین زده شده است.3
برگرفته از لينك بيابان ها و كوير هاي ايران
ميمند مرکز دهستان ميمند از شهرستان شهر بابک و يکى از روستاهاى شگفت ايران مىباشد. اين روستا داراى ساختار ويژهاى در معمارى و احداث سکونتگاههاى روستايى است و يک ناحيهٔ تاريخى استقرار انسانى در نواحى مرکزى ايران محسوب مىشود. در اين روستا دژى مرکب از دخمههايى وجود دارد که حدود چهارصد مترمربع وسعت با ۱۵ اطاق سنگى دايرهاى شکل بدون سقف مىباشد. اين مکان ظاهراً محل قرار دادن مردگان بوده که استخوان مردگان همراه با اشياى ديگر در آن کشف شده است. مسجد ميمند نيز از ديگر ديدنىهاى اين روستاست. اين مسجد در فضايى مربع شکل با ۴ ستون ميانى در دل کوه جاى گرفته و تمام قسمتهاى آن از سنگ است.
خانههاى قديمى اين روستا مانند منارههايى در دل کوه کنده شدهاند. جنس کوه از سنگهاى رسوبى و سخت است و اتاقهايى که در آن کنده شدهاند نيز بسيار مستحکماند. در اين خانههاى منارهاى شکل اتاقها و پستوها داراى راهرو و ستون هستند و معمارى روستايى ويژهاى را به نمايش مىگذارند. خانههاى ياد شده به علت شيب اطراف درهٔ ميمند در چهار يا پنج طبقه بر روى هم قرار گرفتهاند. ارتفاع اين خانهها دو متر و داراى وسعتى نزديک به ۱۶ تا ۲۰ مترمربع است. اين خانهها از نظر نورگيرى هيچ روزنهاى ندارند و حتى فاقد دودکش و پنجره هستند. در وسط هر اتاق اجاقى کنده شده که براى گرم کردن خانه و تهيه غذا به کار مىرود و دودهايى که در موقع روشن کردن اجاق ايجاد مىشود تمام فضاى سنگى خانهها را سياه کرده است. هر خانهٔ سنگى يک راهرو با شيبى تند دارد که به طرف بيرون کنده شده است. اين راهروها در گويش محلى به نام «کيچه» معروف هستند. در سمت راست هر کيچه يک اطاق و در سمت چپ آن اتاق ديگرى قرار دارد و يک اتاق نيز در روبروى ورودى راهرو نمايان است. معمولاً اتاق روبرو براى نشيمن و اتاقهاى دست راست و چپ جهت انبار و آغل حيوانات در زمستان مورد استفاده قرار مىگيرد. در برخى از اين خانهها سه اتاق براى زندگى سه خانوار مجزا تعبيه شده است.
غار را در میمند اشکَفت میگویند. آنها نه به شکل دالان، بلکه فضاهای منفی گشادهای درون صخرهها، و شاید الهامبخش بناهای دستکند منطقهاند. چرا که بناهای دستکند اولیه (مانند لاخورین) که آنها را سُم یا بوکن مینامند، نیز بدون جزییاتی نظیر کیچه، درگاه، ایوان و … بوده و همچون اشکفتها، صرفا فرورفتگی درون دیواره قائم کمر هستند، که گاه جلو آنها را با دیواره سنگچین محفوظ میکردهاند.از اشکفتها میتوان اشکفت کُرُم (قدمگاه حضرت علی)، اشکفت نوکِن (دارای چشمهای درون خود)، اشکفت لاخیس را نام برد؛ که عظیمترین آنها اشکفتِ لاشکورگوئیه است با دهانهای حدود ۱۰۰ متر و ارتفاع و عمق حدود ۵۰ متر. آثاری از نقوش رنگی و کندهنگاره، درون و بیرون آن به چشم میخورد و باورهای مذهبی نیز نسبت به آن وجود دارد و چشمههای فصلی یا دائم زیبایی در اطراف آن جاری است. کُتِپلنگ (محل زندگی پلنگ در گذشته)، کُت خیک (محل امنی برای قرار دادن اشیا)، کُت مسکهدان (جای خنک برای نگهداری مسکه که همان کَره است)، حفرههای طبیعی هستند با دهانههای تنگتر از اشکفتها. چاهبرف در شمال غربی درِبِنِه در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی میمند جای گرفته و به نظر میرسد گسل یا شکافی است که بالای آن با ریزش سنگ مسدود شده و آن را همچون غاری در آورده است که به گفته اهالی آب در تابستان نیز گاه در آن یخ میبندد.
برگرفته از وبلاگ http://www.keacheh.blogfa.com
http://www.jamejamonline.org/otherpics.aspx?newsnum=100937054834
