گذر زمان همانگونه که با سر قلم تجربه بر چهره جوانان ديروز طرح و نقشي از مشقات زندگي برجاي گذارده، خانه هاي روستاي دستکنده ميمند را نيز بي نصيب نگذاشته است و اين اثر تاريخي و کهن دستخوش تغييرات آب و هوا و فرسودگي بسياري شده است.
اينجا تنها نگاه ژرف فرهنگي دولتمردان مي تواند ضرباني چند هزار ساله را به عنوان يادگاري نيک از همت و تلاش بزرگمردان ايراني برتارک تاريخ ميراث زنده نگه دارد.
کارشناس مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کرمان در اين باره به خبرنگار ايرنا گفت: روستاي تاريخي ميمند از توابع شهرستان شهربابک منتسب به دوره اشکانيان است.
"فاطمه رضاپور" با اشاره به اينکه قدمت روستاي دستکنده ميمند توسط گروهي کارشناس خارجي با بررسي سنگ نگاره اي از اطراف ميمند، 12 هزار سال گزارش شده است، افزود: سازمان ميراث فرهنگي بر اساس بررسي سفال هاي به دست آمده از اين روستا، قدمت ميمند را به دو هزار و 500 تا سه هزار سال قبل منتسب مي دانند.
وي همچنين يکي از وجوه تسميه روستاي دستکنده ميمند را که بيشتر از آن ياد شده است، اينگونه بيان کرد: "وقتي سختي کار چهره افرادي را که در آن دوران براي احداث خانه هاي ميمند به کندن کوه مي پرداختند، آزار مي داده است اين افراد به منظور تجديد قوا طلب "مي"، مي کرده اند و اينگونه نام اين روستا ميمند نهاده شد.
کارشناس مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کرمان، شغل اصلي ساکنان قديم ميمند را دامداري و کشاورزي عنوان کرد و اظهار داشت: مردان و زناني نيز که هم اکنون در ميمند ساکن هستند با همان شيوه هاي قديم روزگار مي گذرانند.
وي غذاي غالب مردم ميمند را لبنيات دانست و گفت: غذاي "فله" ( شيرگاو و گوسفند بعد از به دنيا آوردن نوزادشان) يکي از غذاهاي رايج مردمان اين روستا است.
رضاپور، از پيراهن هاي چين دار و دستمال، دستار، لباس هاي نمدي و بالاپوش به عنوان پوشش زنان و مردان ميمند ياد کرد.
اين کارشناس مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي استان کرمان، آيين "حنابندان" را از مراسم رايج جشن هاي عروسي گذشته ميمنديان دانست و گفت: مردمان اين ديار بيشتر با افراد فاميل خود ازدواج مي کرده اند که هنوز نيز سعي در حفظ اين روند دارند.
وي مردمان ميمند را متدين و ديندار معرفي کرد و گفت: وجود مسجد، حسينه و مراسم جوش زني ( نوعي عزاداري) در ميمند گواهي بر اين مدعا است.
معاون سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري استان کرمان، روستاي صخره اي ميمند را جزء طرح هاي ملي کشور اعلام کرد و افزود: اين روستا از نظر تاريخي فوق العاده جذاب و پرسابقه است.
"محسن موحدي نيا" با بيان اينکه نمونه معماري موجود در روستاي تاريخي ميمند در سطح کشور محدود است افزود: معماري روستاي "کندوان" در ايران و اثر تاريخي "کاپادوکيه" در ترکيه با اين نوع معماري مطابقت دارد.
وي اظهار داشت: با کوچ بسياري از اهالي اين روستا به شهر هنوز برخي از خانه هاي روستاي صخره اي ميمند به شيوه هاي گذشته آکنده از روح حيات و زندگي است.
موحدي نيا يکي از دلايل خالي نشدن اين روستا را از سکنه ورود امکانات رفاهي همچون آب، برق و جاده ي آسفالته عنوان کرد.
به گفته وي، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با ايجاد کارگاه هاي صنايع دستي موجب احياي سنت هاي ميمند قديم و فراهم آوردن فرصت اشتغال براي بسياري از جوانان ساکن در روستاي صخره اي ميمند شده است.
معاون سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کرمان بودجه هاي اختصاص يافته براي احيا و بازسازي ميمند را ناکافي ارزيابي کرد و تصريح کرد: به منظور توسعه صنعت گردشگري در اين روستا علاوه بر تبليغات فراوان نيازمند آماده بودن همه زيرساخت هاي لازم به منظور جذب گردشگران داخلي و خارجي هستيم.
وي همچنين از تغيير کاربري چند واحد مسکوني اين روستا به عنوان ، هتل، رستوران و موزه خبر داد و گفت: احداث نشدن بناي جديد در اين روستا بافت قديمي ميمند را به صورت زيبايي نگه داشته است.
موحدي، روستاي تاريخي ميمند را داراي ارزش و قدمت فراواني دانست و افزود: با اين وجود به اندازه اين ارزش و اعتبار براي روستاي ميمند سرمايه گذاري و تبليغات نشده است.
کارشناس پايگاه ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري روستاي دستکنده ميمند با اشاره به آغاز فعاليت هاي اين پايگاه از آذرماه 1380 گفت: سياست اوليه اين پايگاه براساس جلوگيري از خراب شدن اين بنا استوار بوده است.
"حسين محمودي ميمند"، مجموعه خانه هاي دست کنده ميمند را مشتمل بر 400 "کيچه" يا واحد دست کنده اعلام کرد و افزود: خانه هاي روستاي ميمند با دو هزار و 500 اتاق در پنج طبقه مورب روي هم قرار گرفته اند.
وي از وجود 50 خانوار با 140 نفر ساکن در روستاي دستکنده ميمند خبر داد و اظهار داشت: مردم ميمند چهارماه اول سال در دشت هاي پايين ميمند، چهارماه دوم در آبادي هاي اطراف و چهارماه سوم در خانه هاي دستکنده اين روستا ساکن هستند.
محمودي ميمند افزود: روستاي ميمند مشتمل برخانه هاي دستکنده، حمام قديم، موزه مردم شناسي يا آتشکده ، مدرسه، مسجد، حسينيه، رستوران و مهمانسرا است.
وي از احياي کارگاه هاي نجاري (ساخت درهاي چوبي به سبک قديم)، آهنگري(ساخت گل ميخ درهاي چوبي)، کارگاه نمدمالي (بافت زيرانداز، بالاپوش، کلاه)، تبديل هشت واحد مسکوني دستکنده به اقامتگاه مهمانان، آماده سازي رستوران با سرو غذاهاي بومي و محلي و کسب جايزه ملينا مريکوري به مبلغ 20 هزار دلار در سال 2005 به عنوان نمونه اي از اقدامات پايگاه ميراث فرهنگي روستاي ميمند ياد کرد.
کارشناس پايگاه ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري روستاي صخره اي ميمند تصريح کرد: هم اکنون اين سازمان در صدد آماده سازي پرونده اين روستا به منظور ثبت در کميته جهاني است.
وي هدف پايگاه ميراث فرهنگي روستاي ميمند را ترغيب جوانان به منظور اقامت در روستا و جلوگيري از مهاجرت آن ها به شهرها اعلام کرد.
به گفته وي، ابزارهاي بافندگي همچون شانه قالي بافي، چرخو، استي، دارکاربافي، کمان حلاجي، مشته کمان، ابزار کشاورزي گرجين (خرمن کوب)، گاوآهن، کلوخ کوب، ابزارنجاري ، رنده، مته، انواع قفل هاي قديمي (کليدون)، کفش و لباس هاي محلي قديم و انواع ظروف غذا در موزه ميمند موجود است.
محمودي اظهار داشت: در ايام عيد سال جاري 22 هزار نفر گردشگر داخلي و خارجي از روستاي تاريخي ميمند بازديد کرده اند.
فرماندار شهربابک نيز شناساندن روستاي تاريخي ميمند را به دنيا در اولويت امور مسوولان اين شهرستان دانست.
"حميد افضلي" کارهاي انجام شده تبليغاتي به منظور معرفي روستاي دستکنده ميمند را در اين شهرستان ناکافي عنوان کرد و افزود: اين روستا مي تواند يکي از ظرفيت هاي قابل توجه به عنوان رشد صنعت گردشگري و ارتقاي شهرستان شهربابک در بسياري از زمينه هاي ديگر باشد.
وي افزود: باتوجه به کمبود امکانات در ميمند زندگي هنوز در اين روستاي تاريخي جريان دارد.
فرماندار شهربابک اظهار داشت: وجود زندگي به سبک قديم در روستاي صخره اي ميمند نقطه اتکا و معرفي ميمند به شمار مي آيد.
وي از مسوولان خواست با قرار دادن بودجه کافي براي مرمت و بازسازي اين روستا در راستاي معرفي بيش از پيش آن به دنيا بکوشند.ک/4

برگرفته از شهربابک در یک نگاه

روستاي "ميمند" اثري جاودان از تلاش و همت زنان و مردان گذشته ديار شهربابک است که با سرپنجه هاي فرهادگونه خود هنرمندانه نقشي جاودان در دل کوه به تصوير کشيده اند.
اين روستاي باستاني در 36 کيلومتري شرق شهربابک با 400 خانه دستکنده و حفر شده در دل کوه مجموعه اي بي نظير به وسعت 50 هکتار به وجود آورده است.
آثاري مانند مسجد، حمام، مدرسه و حسينيه در اين روستا بيانگر وجود فرهنگي غني در باشکوهترين سکونت گاه بشري ايران و جهان مي باشد که به تعبيري قدمتي بيش از 35 سال قبل از ميلاد مسيح و به تعبير ديگر 12 هزار سال دارد.
پنج بخش مجزا در مدرسه ميمند به عنوان کلاس درس، حمامي با 120 مترمربع مساحت با مصالحي سنگي و نورگيري که با سنگهاي مرمر خودنمايي مي کند.
در بخش شرقي محوطه اي نسبتا باز با سه ايوانچه و طاق گهواره اي آجري شکل که به فضاي صخره اي پيوند يافته، حسينيه ميمند را تشکيل مي دهد و ابتداي دره مرکزي مشرف به رودخانه "لاخيس" مسجدي با سه ستون گرد سنگي با ارتفاع تقريبي دو متر و مساحت 120 مترمربع بنا شده که آن را به سال 1240 هجري قمري نسبت مي دهند.
خانه هاي دستکنده در سطحي شيبدار به صورتي نامنظم و پراکنده در طبقات مختلف حفر شده است.
آثار فرهنگي يافت شده در سنگ نگاره هاي منقوش به نقش شکار، گورستانها، دالانها، محوطه هاي فلزکاري کهن، دژها، آسيابها و قناتها همه حکايت از قدمت و فرهنگ غني چند هزار ساله اين ديار دارد.
لهجه زيبا و شيرين ميمندي خود جلوه گاهي از روزگاران گذشته اين ديار است که هنوز آراينده کلام سالخوردگان اين منطقه است و امروز تنها آنان هستند که با نگريستن به اين شاهکار هنري خاطرات تلخ و شيرين گذشته اي پرنشيب و فراز را در ذهن خود مجسم مي کنند.
روستاي ميمند با قرار گرفتن در مرز مشترک دشت و کوه با آب و هواي معتدل کوهستاني، زمستانهايي سرد و تابستانهاي معتدل و خنک خود موجبات جذب گردشگران را فراهم آورده است.
وجود درختهاي بادام وحشي، توت، شاه توت، پسته کوهي، زالزالک، به، نارون، بوته هاي خودرو جاز، اسکنبيل، مخلسه، خارشتر، اسفند، ريواس، کنگر، نخود وحشي، قيچ، بيدمشک، زرشک، گز، عناب، انجير کوهي دشتهاي اطراف ميمند را به تابلو و چشم اندازي زيبا و بي بديلي تبديل کرده که ذهن هر بيننده اي را به سوي يگانه نقاش زبر دست هستي سوق مي دهد.
مردمان روستاي صخره اي ميمند به شکرانه وجود آب و هوايي اينچنين به کاشت درختان گردو، انار، گلابي، زردآلو، بادام، انگور و کشت گندم، جو، يونجه، نخود، عدس و ساير حبوبات به سپاس يکتاي آفريننده عالم هستي برآمده اند.
حيواناتي مانند، آهو، پلنگ، گرگ، روباه، بزکوهي، کبک و پرندگان شکاري نيز بر زيبايي و بکر بودن اين منطقه زيبا و بينظير افزوده است چنانکه اين مکان هر ساله بطور متوسط 31 هزار گردشگر داخلي و خارجي را به خود فرا مي خواند.
وجود گياهان دارويي همچون زوفا، انغوزه، کاکويي، مريم گلي، بومادران، آلاله، آويشن سياه، زيره، ترنجبين، اطوخودوش، مخلسه، اکليل الملک، ختمي، انغوزه، خارخسک، رازيانه، پونه، پرسياوشان، شيرين بيان، خاکشير و شاتره، بهار ميمند را مللو از عطر گياهان دارويي و دشت هاي اين منطقه را منبع درآمدي براي اهالي قرار داده است.
وجود شيب منطقه مانعي براي کشاورزي با وسعت زياد بوده اما مراتع بکر و گسترده با گياهان متنوع دامپروري را در ميمند گسترش داده است.
پس از حرفه دامپروري حرفه هاي رنگرزي، کاربافي، نمدمالي، قالي و گليم بافي، پلاس (چادر بافته شده از موي بز ) بند تنبان، بند قنداق، قلاب بافي، گيوه چيني، سفتو (سبد بافته شده از گياه بادام کوهي) ابزار کشاورزي، دامداري، آهنگري، سنگتراشي، صحافي و چشم زخم از ديگر حرفه هاي مردم اين منطقه مي باشد.
ميمند در 36 کيلومتري شمال شرقي شهربابک از توابع کرمان واقع است.
مرکز شهرستان 102 هزار نفري شهربابک در 260 کيلومتري شمال شرق کرمان واقع است.

برگرفته از خبرگزاری جمهوری اسلامی